De Straat van Hormuz
Na Iraanse aanvallen ligt de grootste terminal voor vloeibaar gas (LNG) van het Midden-Oosten, in Qatar, stil. Ook olieraffinaderijen in de Golfregio hebben de productie, na bestookt te zijn, gestaakt. Los van de productiecapaciteit is het momenteel onmogelijk olie uit de Perzische Golf naar elders te verschepen. Iran heeft de Straat van Hormuz, die toegang biedt tot de Perzische Golf, namelijk afgesloten.
De eerste schepen die het toch probeerden werden getroffen door Iraanse projectielen. Die Straat van Hormuz is zo belangrijk omdat 20% van de wereldwijde olieproductie en 33% van de wereldwijde olie-export via deze nauwe zeestraat naar de rest van de wereld gaat. Veel tankers met LNG voor met name de Aziatische markt, maar ook voor Nederland, varen via deze route.
Nadat Rusland in 2022 Oekraïne binnenviel, werd snel duidelijk dat de Russische olie- en gastoevoer naar Europa voor lange tijd zou verdwijnen. Prijzen gingen daarop door het dak. De huidige prijsuitslagen zijn vooralsnog veel kleiner, waardoor het lijkt alsof grondstoffenhandelaren ervan uitgaan dat de Straat van Hormuz over niet al te lange tijd weer normaal bevaarbaar zal zijn. President Trump hintte erop de scheepvaart door de Straat van Hormuz te gaan beveiligen, hetgeen een enorme verlichting op de energiemarkt zou kunnen brengen.
Ook op de aandelenbeurzen was er niet direct sprake van grote paniek. Meestal is dat ook terecht. Het klassieke patroon op de beurs na een geopolitieke schok is echter dat aandelenmarkten dalen, maar na een week of drie à vier weer herstellen. De fundamentele factoren als economische groei, de ontwikkeling van bedrijfswinsten en het monetair beleid zijn van groter belang voor het (lange termijn) rendementsperspectief dan geopolitieke onrust.
Opeenstapeling
De economische groeicijfers wereldwijd en de recent gepubliceerde kwartaalcijfers stemmen positief. Ook het monetaire beleid zal voorlopig waarschijnlijk geen negatieve impact hebben op de financiële markten. Wel zien wij de laatste tijd dat de zorgen over de snelle ontwikkeling op het gebied van kunstmatige intelligentie en over private schulden toenemen. De oorlog in Iran komt daar bovenop. De opeenstapeling van deze risico’s maakt ons iets voorzichtiger. Naar onze mening zijn beleggers te gemakzuchtig, daarom hebben wij de aandelenweging in de door ons beheerde portefeuilles verlaagd.
Nieuwe toepassingen van kunstmatige intelligentie kunnen een bedreiging vormen voor veel bedrijfsmodellen, bijvoorbeeld in de softwaresector. Hierdoor dreigt het verlies van werkgelegenheid. Fintech onderneming Block ontsloeg afgelopen maand 4.000 van de 10.000 werknemers, omdat kunstmatige intelligentie volgens CEO Jack Dorsey tot een compleet andere manier van werken leidt. Met behulp van kunstmatige intelligentie kan er in veel kleinere teams gewerkt worden. Het massaontslag werd niet ingegeven door slechte resultaten, Blocks groeit goed, maar kan dat simpelweg blijven doen met minder mensen.
De problemen in de private schuldenmarkt zijn niet geheel los te zien van de bedreigingen voor de softwaresector. Het software as a service (SAAS) model staat onder druk, omdat kunstmatige intelligentietoepassingen veel werk kunnen overnemen. Ondernemingen houden hun software-abonnementen daarom kritisch tegen het licht. De opkomst van Claude Code van Anthropic leidde tot toenemende bezorgdheid onder beleggers in software bedrijven.
Een groot deel van de private kredieten, naar schatting 20%-25% is verstrekt aan softwareondernemingen. Voor sommige aanbieders van private schuld, zoals Blue Owl is dit zelfs 55%. Het aandeel van deze beursgenoteerde aanbieder van private schulden daalde dit jaar al met ruim 25%.
