Duitsland geeft gas
De plannen van de nieuwe Duitse regering zijn van groot belang voor Europa. Vaak wordt gesproken over de Frans-Duitse as die de Europese economie en politiek aanstuurt. Dat is terecht, want Duitsland is goed voor een kwart van de economie van de 27 landen van de Europese Unie, zie Grafiek 2.
Tegelijkertijd is Duitsland een van de zuinigste landen van Europa als het gaat om overheidsinvesteringen. Grondwettelijk is vastgelegd dat er geen structurele begrotingstekorten mogen zijn. Hierdoor is de verhouding tussen de staatsschuld en de omvang van de economie ‘slechts’ 62%, ruim onder het gemiddelde van de Europese Unie (89%). De CDU/CSU lijkt een coalitieregering van de sociaaldemocratische SPD te gaan vormen. Samen komen zij op 52% van de zetels in de Bundestag. Om meer te kunnen spenderen dient de zogenaamde Schuldenbremse (schuldenrem) gewijzigd te worden.Voor een grondwetswijziging is twee derde van de zetels in het parlement nodig. Met de nieuwe samenstelling van de Bundestag, die waarschijnlijk 25 maart beëdigd wordt, is dat lastig. Door de zetelwinst van Die Linke en Alternative für Deutschland aan de electorale flanken hebben de middenpartijen aan invloed verloren. Daarom proberen CDU/CSU, SPD en de Groenen, die in de huidige/oude Bundestag wel een twee derde meerderheid hebben nog voor 25 maart van de schuldenrem af te komen.
Als dat lukt, dan kunnen de grootse plannen die zij hebben, doorgevoerd worden. Er is al bekendgemaakt dat er dan in de komende tien jaar 500 miljard euro in de Duitse infrastructuur, het energienet en woningbouw geïnvesteerd zal worden. Ook zal er veel geld naar defensie gaan en mogen de deelstaten meer lenen om lokaal de economische groei te bevorderen. De Duitse industrie zal volop profiteren van deze investeringen, het is dan ook niet verbazend dat de industriële sector aan kop gaat op de Duitse beurs (Grafiek 1). Wapenproducent Rheinmetall is zelfs al met 86% gestegen dit jaar. Overigens hebben wij in het Optimix Wereldaandelenfonds een aantal defensieaandelen opgenomen om van de investeringen in de Europese defensie industrie te profiteren.
Duitsland heeft jarenlang een klein aandeel van de economie in defensie geïnvesteerd (zie Grafiek 3), maar lijkt nu een flinke inhaalslag te gaan maken. Van de Europese uitgaven aan defensie wordt momenteel slechts 22% in Europa besteed, dit aandeel zal omhoog moeten om onafhankelijker van de Verenigde Staten te worden. De defensie uitgaven in Europa worden verhoogd en zullen waarschijnlijk opschuiven naar circa 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Het vredesdividend is passe, maar voor de Duitse en Europese (defensie)industrie breken ontegenzeggelijk betere tijden aan.