ECB en Fed verhogen de rente: wat betekent dit voor de renteontwikkeling?

ECB verhoogt rente naar 2,50%

Op 10 september 2026 besloot de ECB de drie belangrijkste beleidsrentes met 25 basispunten te verhogen. De depositorente komt daarmee uit op 2,50%. De renteverhoging ging in op 16 september 2026. Volgens de ECB blijft de inflatie naar verwachting langere tijd boven de doelstelling van 2%. Vooral hogere energieprijzen en de geopolitieke situatie zorgen voor extra inflatiedruk.

De ECB benadrukt dat toekomstige rentebesluiten afhankelijk zijn van nieuwe economische en financiële cijfers. De centrale bank legt zich daarom niet vast op een specifiek rentepad.

Economische groei in de eurozone

De ECB heeft haar verwachtingen voor de economie van de eurozone bijgewerkt en bekendgemaakt hoeveel groei zij de komende jaren verwacht. Ten opzichte van de ramingen van juni 2026 zijn de groeiverwachtingen voor 2026 licht verhoogd: voor 2026 van 0,8% naar 0,9% en voor 2027 van 1,2% naar 1,4%. De prognose voor 2028 blijft 1,5%. Deze opwaartse bijstelling komt vooral doordat de economische ontwikkelingen in het eurogebied sterker waren dan eerder voorzien. De negatieve impact van de energieprijsschok en de geopolitieke onzekerheid bleek beperkter, waardoor de groei in het tweede kwartaal van 2026 hoger uitviel dan in de juniraming was aangenomen. 

Daarnaast laten recente vertrouwensindicatoren en metingen van bedrijvigheid zien dat de economie in de tweede helft van het jaar verder aantrekt. Deze sterkere startpositie zorgt voor een hogere groeiverwachting voor 2027. Op de middellange termijn verwacht de ECB dat de economische groei vooral gedreven wordt door de particuliere consumptie. Die profiteert van stijgende reële lonen en een veerkrachtige arbeidsmarkt. Ook zorgen hogere overheidsuitgaven aan defensie, infrastructuur en investeringen in kunstmatige intelligentie voor de binnenlandse vraag.

Daar staat tegenover dat het concurrentievermogen van de eurozone onder druk staat door de eerdere waardestijging van de euro en hogere Amerikaanse handelstarieven. Tegelijkertijd profiteert Europa volgens de ECB minder van de wereldwijde vraag naar AI-gerelateerde goederen, waardoor het aandeel van het eurogebied in de wereldexportmarkten naar verwachting verder afneemt.

Inflatieverwachtingen voor de eurozone

Ook de inflatieprojecties zijn licht opwaarts bijgesteld. Voor 2027 verhoogde de ECB de verwachting van 2,3% naar 2,5%, en voor 2028 van 2,0% naar 2,1%. De raming voor 2026 blijft ongewijzigd op 3,0%. 

De hogere inflatieverwachting voor 2027 en 2028 hangt volgens de ECB vooral samen met hogere verwachte energie-inflatie als gevolg van hogere aannames voor gas- en elektriciteitsprijzen en hogere raffinagemarges voor olieproducten. Ook de raming voor de kerninflatie wordt iets verhoogd, mede door een gunstiger economisch vooruitzicht en een beperkte opwaartse bijstelling van de loonontwikkeling.

Daartegenover staat dat de voedselinflatie voor 2026 en 2027 neerwaarts is bijgesteld. Dat komt onder meer doordat de voedselprijsstijgingen en voedselgrondstofprijzen lager zijn dan eerder voorzien, evenals een beperktere doorwerking van hogere energieprijzen.

Fed verhoogt Amerikaanse rente naar 3,75% - 4,00%

Ook de Amerikaanse Federal Reserve heeft de rente verhoogd. Tijdens de vergadering van 15 en 16 september 2026 besloot de Fed de federal funds rate met 25 basispunten te verhogen naar 3,75% - 4,00%.

Volgens de Fed groeit de Amerikaanse economie in een stevig tempo. De binnenlandse bestedingen blijven veerkrachtig, de productiviteitsgroei is sterk en de investeringen blijven op peil. Tegelijkertijd blijft de inflatie verhoogd.

De Fed wil met het rentebeleid bijdragen aan een terugkeer van de inflatie naar de doelstelling van 2%.

Fed verhoogt renteverwachting voor 2026 en 2027

De nieuwe economische ramingen laten zien dat Fed-beleidsmakers voor de komende jaren uitgaan van een hoger renteniveau dan eerder werd voorzien. Zo is de centrale verwachting voor de beleidsrente aan het einde van 2026 en 2027 naar boven bijgesteld. 

Renteontwikkeling in de eurozone: Euribor en lange rente stijgen

Naast de beleidsrente van de ECB zijn ook marktrentes belangrijk. De ontwikkeling van bijvoorbeeld de Euribor-rente en de langere rente wordt beïnvloed door verwachtingen over inflatie, economische groei en toekomstig monetair beleid.

De korte rente reageert doorgaans sterker op verwachtingen over het beleid van de ECB. De lange rente wordt daarnaast beïnvloed door onder meer economische groei, inflatieverwachtingen, overheidsfinanciën en ontwikkelingen op internationale kapitaalmarkten.

Ook de geopolitieke ontwikkelingen en energieprijzen kunnen invloed hebben op de rente.

Wat betekent dit voor de rente?

Een hogere beleidsrente van de ECB kan leiden tot hogere financieringskosten voor banken en bedrijven. Ook rentes op leningen en hypotheken kunnen hierdoor worden beïnvloed. Voor spaarders is vooral relevant hoe banken hun spaarrentes aanpassen. De ontwikkeling van spaarrentes hangt echter niet alleen af van de ECB-rente, maar ook van de financieringsbehoefte en marktrentes.

Vooruitzichten voor rente en inflatie

Zoals uit de recente besluiten van zowel de ECB als de Fed blijkt, blijft inflatie voorlopig een belangrijk aandachtspunt voor centrale banken. Hoewel de economische vooruitzichten redelijk veerkrachtig zijn, zorgen hogere energieprijzen en geopolitieke spanningen voor aanhoudende onzekerheid.

De renteontwikkeling blijft de komende periode sterk afhankelijk van nieuwe economische cijfers en de ontwikkeling van de inflatie.