Strategiebrief Vermogensbeheer

Aan het begin van het jaar zagen de economische groeivooruitzichten er goed uit. Ook werd gerekend op soepel monetair beleid, want de inflatiecijfers bevonden zich eindelijk rond het streefniveau van 2%. Dankzij die positieve beleggingsomgeving begonnen aandelen- en obligatiemarkten goed aan 2026. Op 27 februari bereikten zowel de Amerikaanse S&P 500 Index als de Europese STOXX 600 Index een recordstand en ook obligatiekoersen stegen in de eerste twee maanden van het jaar. Nadat op 28 februari de oorlog in Iran uitbrak, ziet de wereld er heel anders uit.

Ook voor de financiële markten zijn de gevolgen groot, zowel aandelen als obligaties daalden. Wij bouwden de risico’s in de door ons beheerde portefeuilles af in maart. Hierdoor werd een deel van het reeds opgebouwde rendement veilig gesteld, waardoor de relatieve rendementen nog steeds goed zijn. Immuun voor de oorlogsgevolgen zijn onze portefeuilles echter niet, dergelijke volatiele periodes zijn inherent aan beleggen, maar bieden ook kansen. De komende twee weken zal moeten blijken hoe bestendig het vers beklonken staakt-het-vuren is.

In het vervolg van deze Strategiebrief bespreken wij de gevolgen van de oorlog in Iran op de beleggingsomgeving en bespreken wij hoe wij inspeelden op de toegenomen risico’s.

Olie blijft het smeermiddel

Een vat Noordzee-olie (Brent) was begin januari te koop voor iets meer dan $60 per vat. Vanaf het moment dat de Verenigde Staten begonnen met de vlootopbouw rond Iran liep de olieprijs al iets op, maar dat was nog niets vergeleken met de prijsstijgingen na 28 februari, de dag waarop het oorlogsgeweld losbarstte. In Grafiek 1 zijn de prijzen voor de levering van een vat ruwe olie te zien voordat de oorlog uitbrak en de prijzen een goede maand later. Vooral de prijzen voor olieleveranties in de komende maanden zijn fors opgelopen. Voor 2027 rekenen de markten toch nog op een normalisatie van de oliemarkt, zij het op een iets hoger niveau. Wij houden er rekening mee dat de gevolgen van de oorlog langer zullen na-ijlen. Ook al eindigen de bombardementen, dan is het geen gegeven dat de grondstoffenproductie en het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz snel normaliseert.

De stijging van de brandstofprijzen aan de pomp beheerst het nieuws, maar de aanvoer van belangrijke bijproducten als zwavel en helium staat ook onder druk. Helium speelt een belangrijke rol in de productie in de chipindustrie. Iraanse aanvallen op de, energie-intensieve, aluminiumproductie in de Golfstaten leidt al tot prijsstijgingen. Ook de kunstmestketen (waarin gas een belangrijke rol speelt) raakt verstoord. Op het noordelijk halfrond begint het plantseizoen nu. Mindere oogsten impliceert hogere voedselprijzen later in het jaar. De komende weken zal blijken in hoeverre de export door de Straat van Hormuz weer op gang komt en de opgelopen schade ingelopen kan worden.

Inflatoire druk

Hoe dan ook, de oorlog in Iran en de stremming van de Straat van Hormuz heeft wereldwijd voor een oplopend prijspeil gezorgd. Na de Russische inval in Oekraïne liep de inflatie ook snel op, hetgeen uiteindelijk leidde tot loonsverhogingen. Zover is het nu nog niet en centrale banken zoals de ECB hebben al aangegeven dit keer sneller te zullen ingrijpen. Op de financiële markten zijn de verwachtingen voor renteverlagingen voor dit jaar dan ook al teruggeschroefd. Een ander groot verschil is dat de consumentenvraag na de pandemische coronajaren, dankzij vrijgevige overheden, hoger was dan nu.

Wij verwachten niet dat overheden dit keer in die mate de consument zullen ondersteunen. De inflatie zal naar onze verwachting dan ook niet zo hoog oplopen als in 2022 het geval was. Op de markt voor inflatie gerelateerde obligaties, wordt inmiddels uitgegaan van een inflatie van zo’n 4% in de eurozone voor volgend jaar. De inflatieverwachting over 3 jaar is eveneens opgelopen, maar naar verwachting zal de inflatie dan rond de 2,5% uitkomen.

De gestegen inflatieverwachtingen leiden er toe dat beleggers een hoger aanvangsrendement op obligaties eisen. Dit inflatie-effect was sterker dan de veilige-haven rol die staatsobligaties vervullen in onzekere tijden. Obligaties boden derhalve geen bescherming. In Grafiek 3 is de stijging van de aanvangsrendementen op Nederlandse staatsobligaties met een looptijd van twee en tien jaar te zien. Het effect is het sterkst op de kortere looptijd. Naast de zorgen over inflatie, spelen ook de aanhoudend hoge begrotingstekorten van overheden een rol in de hogere rendementseis van beleggers.

Grafiek 3: het aanvangsrendement op (Nederlandse) staatsobligaties is gestegen

Risico afgebouwd

Door de situatie in het Midden Oosten ziet het economische groeiplaatje er minder aantrekkelijk uit dan aan het begin van het jaar. Ook de monetaire omgeving lijkt minder rooskleurig nu de inflatieverwachtingen zijn gestegen. Na het uitbreken van de Iran-oorlog vonden wij dat de markten de gebeurtenissen te licht opvatten, waardoor er in onze ogen en asymmetrie ontstond waarin er maar beperkte ‘upside’ was als de oorlog met een sisser afliep maar een grotere ‘downside’ als de oorlog verder zou escaleren. 

Om die reden bouwden wij begin maart wereldwijd aandelen af. Medio maart verlaagden wij onze aandelenweging verder door Europese aandelen te verkopen. Europa bezit zelf geen grote grondstoffenvoorraden en is kwetsbaar voor energieprijsstijgingen. In Grafiek 4 is de rendementsontwikkeling van de wereldaandelenindex afgebeeld met de acties die wij in het aandelengedeelte van de door ons actief beheerde portefeuilles ondernamen.

Grafiek 4: de rendementsontwikkeling van de wereldaandelenindex en onze acties in de portefeuilles

De door ons beheerde portefeuilles varen voorlopig een behoudender koers; de opbrengsten van de aandelenverkopen zijn toegevoegd aan de liquide middelen. Als onze risico-perceptie verandert, zullen wij niet aarzelen het aandelenrisico weer te verhogen.

Zoals ook in onze vorige strategiebrief besproken was de oorlog in Iran niet de enige reden dat wij iets voorzichtiger zijn geworden. Ook de zorgen in de private debt/equity markt en de vraagtekens bij de torenhoge investeringen in kunstmatige intelligentie door big tech spelen een rol bij deze beslissing. De gestegen energieprijzen zijn niet bevorderlijk voor de gigantische bouwplannen voor energie slurpende datacenters. 

Als actieve belegger speuren wij ook altijd naar kansen. Zoals in Grafiek 4 te zien is, breidden wij in januari de beleggingen die gericht zijn op het elektrificatiethema al uit. Ondanks dat de wereldeconomie dankzij investeringen in duurzame energiebronnen minder afhankelijk is geworden van fossiele energie, blijkt toch nog hoe kwetsbaar we zijn.

De noodzaak om te blijven investeren in duurzamere energieproductie en batterijopslag, staakt-het-vuren of niet, is alleen maar urgenter geworden. Daarnaast kochten wij de afgelopen maand een grondstoffenmandje aan. Dit mandje dat onder andere olie, gas, koper, aluminium en agrarische producten bevat, biedt naar onze mening een goede bescherming tegen de door ons verwachte aanhoudende prijsstijgingen. De aankoop werd gefinancierd uit de verkoop van zilver eerder dit kwartaal. Na de (spectaculaire) prijsstijgingen bood dit edelmetaal op de huidige koersen weinig bescherming, daarom namen wij winst en kochten een aantrekkelijker alternatief.

Het door Pakistan bemiddelde bestand tussen Iran en de Verenigde Staten is vers van de pers. Op humanitair vlak is het akkoord meer dan welkom en ook op de financiële markten wordt opgelucht adem gehaald. Zoals u van ons gewend bent, blijven we de elkaar snel opvolgende ontwikkelingen nauwgezet volgen en passen uw portefeuille aan daar waar wij dat nodig achten.

Ontwikkelingen Handelsbanken Vermogensbeheer

Wij houden rekening met een langere periode van hogere grondstoffenprijzen. De oorlog in Iran kan langer duren dan waar op de financiële markten rekening mee wordt gehouden. Ook het weer vrij bevaarbaar maken van de Straat van Hormuz zal heel wat voeten in de aarde hebben.

Wij achten de kans aanzienlijk dat de effecten van deze oorlog voor de wereldeconomie nog wel even na-ijlen. Daarom verlaagden wij het risico in uw portefeuille verder. Wij verkochten Vanguard FTSE Developed Europe UCITS ETF een fonds met Europese aandelen. De opbrengst werd toegevoegd aan de liquide middelen. Verder verkochten wij iShares Physical Silver. Na de recentelijk (spectaculaire) prijsstijgingen biedt zilver momenteel geen bescherming. Hier onderkennen wij het risico dat een verdere stijging van de dollar en een hogere risico-perceptie in de markt, negatief zijn voor de zilverprijs.

Met de opbrengst van de zilververkoop werd een mandje grondstoffen, UBS Bloomberg Commodity ETF, aangekocht. Dit mandje dat onder andere olie, gas, koper, aluminium en agrarische producten bevat, biedt naar onze mening een betere bescherming tegen de verwachte prijsstijgingen.

Let op: het betreft in het verleden behaalde resultaten. De waarde van uw beleggingen kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.

Aanmelden Handelsbanken Nieuwsbrief

Ontvang elk kwartaal exclusieve updates over de hypotheekmarkt, vastgoedmarkt en vermogensbeheer. Blijf bovendien op de hoogte van de nieuwste financiële trends, ons duurzaamheidsbeleid en waardevolle marktinzichten. 

Aanmelden Strategiebrief Vermogensbeheer

Ontvang maandelijks onze Strategiebrief Vermogensbeheer met exclusieve inzichten van onze experts, diepgaande analyses en de meest recente ontwikkelingen op het gebied van vermogensbeheer.